برنامه ریزی استراتژیک یک صندوق بازنشستگی

 

گزارش اول- مأموریت، چشم‌انداز، ارزش ‌ها و اهداف استراتژیک صندوق  بازنشستگی الف

 

 با توجه به نمودار مراحل اجرایی طرح، این بخش از تحقیق تکمیل‌کننده مرحله اول طرح یا تدوین مقصد مطلوب سازمان است. برای شناسایی مأموریت با توجه به ماهیت این سازمان از نتایج مطالعات اولیه بهره گرفته شده است. این مطالعات شامل موارد زیر است:

  1. مطالعه اسناد بالادستی: اسنادی که برای صندوق لازم ‌الاجرا یا رعایت‌ آن‌ها الزام‌ آور است.
  2. مطالعه تطبیقی: بررسی مأموریت سایر مؤسسات مشابه داخلی  و خارجی
  3. مطالعه کانونی‌: دیدگاه مدیران و صاحب نظران در ارتباط با مأموریت

بدین ترتیب در این مرحله نتایج مطالعات فوق برای تعیین مأموریت یا مقصد صندوق مورد استفاده قرار گرفته است. در فصل اول گزارش نتایج بررسی اسناد بالادستی ارائه شده و فصل دوم به مطالعات تطبیقی اختصاص یافته است. در فصل سوم، نتایج به دست آمده جمع ‌بندی و برای تعیین مأموریت و اهداف استراتژیک مورد استفاده واقع شده است.

برنامه ریزی استراتژیک یک صندوق بازنشستگی

گزارش دوم جلد اول- شناسایی و تحلیل عوامل محیط داخلی صندوق بازنشستگی الف​

 

تجزیه و تحلیل محیط داخلی سازمان اگرچه از مراحل مهم تدوین استراتژی است، ولی نتایج آن به مدیران کمک می ­کند تا برنامه­ های بهبود سازمانی را تدوین و اجرا کنند. شناسایی قوت ­ها و ضعف ­های سازمانی برای صندوق الف که در یک محیط رقابتی پر تلاطم فعالیت می­کند، دارای اهمیت زیادی است. نتایج به دست آمده می ­تواند منجر به حفظ یا ایجاد مزیت ­های رقابتی برای صندوق شود.

در تجزیه و تحلیل محیط داخلی می ­بایست سه گام مهم برداشته شود. اولین گام شناسایی عوامل تأثیرگذار محیط داخلی است. صندوق بازنشستگی الف دارای واحدها و حوزه ­های تخصصی متعددی است، لذا شناسایی عوامل تأثیرگذار بر صندوق، خود از جدی ­ترین بخش ­­های تحلیل محیط داخلی است. در فصل اول گزارش، ابتدا مبانی نظری تعیین عوامل داخلی معرفی شده و در نهایت عوامل داخلی فهرست شده است. در گام دوم تلاش شده است تا اطلاعات معتبری از عوامل شناسایی شده جمع ­آوری گردد تا بتوان به طور نسبی آنها را ارزیابی نمود. برای این منظور از مصاحبه ­های طولانی با مدیران بخش ­ها بهره گرفته شده است. فصل دوم این گزارش به نتایج این بررسی ­ها اختصاص یافته است.

در نهایت می ­بایست با استفاده از مطالعات به عمل آمده، عوامل شناسایی شده را ارزیابی نمود. این ارزیابی به معنی تفکیک قوت­ ها و ضعف ­های صندوق از یکدیگر است. این دسته از عوامل تعداد معدودتری از نتایج مراحل قبل است؛ بدین ­ترتیب مفروضات اصلی صندوق بازنشستگی الف برای تدوین استراتژی فراهم می ­شود. نتایج ارزیابی عوامل داخلی صندوق در فصل سوم گزارش ارائه شده است.

 

در بررسی عوامل محیط داخلی صندوق نه تنها از مشارکت بی ­نظیری در سطح مدیران و کارشناسان بهره گرفته شده، بلکه تلاش شده است تا از بسیاری از مطالعات به عمل آمده در داخل و نیز خارج از سازمان استفاده شود. در نهایت نیز نتایج به دست آمده با اعضای کمیته راهبردی در میان گذاشته شده و پس از تأیید کمیته، این نتایج برای تدوین استراتژی، مبنای کار قرار گرفته است.

گزارش دوم جلد دوم – شناسایی و تحلیل عوامل محیط خارجی  صندوق بازنشستگی الف

در تجزیه و تحلیل محیط خارجی می ­بایست سه گام مهم برداشته شود. اولین گام شناسایی عوامل تأثیرگذار محیط خارجی است.  به طور قطع محیط خارجی صندوق بازنشستگی الف با توجه به وسعت فعالیت­ های این مجموعه دارای عوامل بی ­شماری است؛ ولی همه آنها به یک اندازه بر صندوق تأثیرگذار نیستند. لذا در اولین گام باید مهم ترین و جدی ­ترین آنها را شناسایی نمود. برای این منظور نه تنها از مطالعات قبلی صندوق، بلکه از مشارکت کارشناسان تمامی واحدهای سازمانی بهره گرفته شده و نتایج این شناسایی در فصل اول این گزارش ارائه شده است. در گام دوم باید تلاش نمود تا اطلاعات معتبری از عوامل شناسایی شده جمع ­آوری کرد تا بتوان به طور نسبی روند آتی آنها را پبش ­بینی نمود. برای این منظور نتایج مطالعات سایر سازمان ­های معتبر نظیر مرکز آمار ایران، بانک مرکزی، وزارت اقتصاد و سازمان های بین ­المللی مورد مطالعه قرار گرفته است.

در نهایت می ­بایست با استفاده از مطالعات به عمل آمده، عوامل شناسایی شده را ارزیابی نمود. این ارزیابی به معنی تفکیک فرصت­ ها و تهدیدهای صندوق از یکدیگر است. این دسته از عوامل تعداد معدودتری از نتایج مراحل قبل است؛ بدین­ ترتیب مفروضات اصلی صندوق حمایت و بازنشستگی الف برای تدوین استراتژی فراهم می ­شود.  نتایج ارزیابی عوامل محیطی در فصل سوم گزارش ارائه شده است.

 

گزارش سوم  – استراتژی های  صندوق بازنشستگی الف

 

      استراتژی های صندوق مانند تمامی سازمان های دارای کسب ­وکارهای متنوع شامل  سه دسته است :

  1. استراتژی های هدایتی
  2. استرتژی های پورتفوی
  3. استراتژی های سرپرستی

در این گزارش و در فصل نخست استراتژی های هدایتی صندوق ارائه شده است. استراتژی های هدایتی با استفاده از فرصت ها، تهدیدها، قوت ها و ضعف های شناسایی شده در مراحل قبل  حاصل می شود. با کمک این دسته از استرتژی ها می توان پروژه های عملیاتی ستاد صندوق را مشخص نمود که بیشتر متمرکز بر فعالیت های اصلی صندوق یعنی خدمات بازنشستگی است.

در فصل دوم تلاش شده است تا از چند جهت به موضوع پورتفوی سرمایه گذاری صندوق پرداخته شود. بررسی بازارهای ثانویه و تحلیل سرمایه گذاری در گروه های کسب و کار از جمله تحقیقاتی است که نتایج آن در این فصل ارائه شده است. استفاده از ماتریس رشد بازار و سهم نسبی موجب شده است تا استراتژی های صندوق در خصوص هر یک از شرکت های تابعه تعیین شود.

فصل سوم از این گزارش به استراتژی های سرپرستی یعنی نحوه اداره شرکت های تابعه اختصاص یافته است. استراتژی های سرپرستی تعیین کننده نقش و سازماندهی ستاد هلدینگ صندوق می باشد . در این فصل میزان  نقش آفرینی ستاد در سه مرحله از فعالیت های شرکت های تابعه شامل برنامه ریزی، اجرا و کنترل تعیین شده است.

گزارش چهارم  – برنامه های عملیاتی  صندوق بازنشستگی الف

پس از تدوین استراتژی ها می بایست بر اساس نتایج به دست آمده و به ویژه سند راهبردی صندوق، برنامه عملیاتی این مجموعه تعیین و تدوین شود. برنامه عملیاتی مانند برنامه استراتژیک دارای مقصد و مسیر خاص خود  می باشد؛ اما باید توجه داشت که مقاصد و مسیرهای این برنامه دارای مقادیر و زمان های مشخص است. در برنامه­ ریزی عملیاتی، مقصد برنامه که اهداف عملیاتی نامیده می ­شود از مقاصد استراتژیک یا اهداف استراتژیک منتج می شود. در برنامه عملیاتی مسیر برنامه که پروژه های عملیاتی است، از مسیر برنامه استراتژیک یا استراتژی ­ها به دست می بآید.  ارتباط بین برنامه استراتژیک و برنامه عملیاتی در شکل زیر نشان داده شده است.

ارتباط بین اجزای برنامه استراتژیک و عملیاتی

در فصل اول از این گزارش، اهداف عملیاتی صندوق بر اساس اهداف استراتژیک و با توجه به چشم انداز صندوق تعیین شده است. برای تعیین این اهداف از شاخص ­های اهداف استراتژیک استفاده شده و نتایج کمی در جلسات کمیته برنامه ­ریزی استراتژیک مورد بررسی قرار گرفته است. این اهداف باید در طول سال های آینده و با توجه به میزان تحقق آنها مورد بازنگری قرار گیرد.

در فصل دوم از گزارش پروژه­ های عملیاتی صندوق معرفی شده است. این پروژه ها در واقع اقداماتی است که باید واحدهای سازمانی در راستای استراتژی های صندوق انجام دهند . پروژه های تعیین شده با مشارکت بخش های سازمانی تعیین و مورد تأییدآنها می ­باشد.

برنامه ریزی استراتژیک یک صندوق بازنشستگی